واکسیناسیون خوراکی (با آب آشامیدنی).

سیستم های تامین آب فارم ها (آبخوری ها، نیپل ها یا میکروکاپ ها) باید قبل از ایمنی زایی کاملا با آب بدون استفاده از شوینده یا گندزدا شسته شوند. در طول ایمنی زایی، کل جمعیت طیور باید دسترسی آسان به تجهیزات تامین آب داشته باشند. سیستم آبدهی بسته به سن و نوع نگهداری طیور میتواند متفاوت باشد. حجم آب مصرفی یک پرنده در عرض 1 تا 2 ساعت قبل از واکسیناسیون تعیین می شود، سپس حجم کلی آب برای کل جمعیت طیور محاسبه شده و تعداد بطری های واکسن مورد نیاز برای ایمنی زایی محاسبه میشود.

واکسن در آب آشامیدنی تمیز در دمای اتاق (20-22 C°) حل می شود. برای تثبیت ویروس واکسن، توصیه می شود پودر شیر بدون چربی را در نسبت 5 گرم پودر شیر در یک لیتر آب اضافه نمایید. قبل از واکسیناسیون، طیور تخم گذار باید به مدت 4 تا 8 ساعت و طیور گوشتی به مدت 2 تا 3 ساعت از آب و غذا محروم باشند.  این زمان در فصول گرم می تواند کمتر باشد. واکسن در آب (به مقدار یک دوز مایه کوبی برای هر جوجه) حل می شود، سپس داخل یک ظرف با حجم  اصلی مورد نیاز برای واکسیناسیون ریخته می شود  و سپس در بین جوجه ها توزیع می شود.

ظروف حاوی واکسن نباید در معرض نور مستقیم خورشید قرار داشته باشند. تامین آب تمیز، بعد از مصرف کامل محلول واکسن (حدود 2 ساعت بعد از واکسیناسیون) مجاز است.

شکل چشمی:

1- حلال واکسن باید آب معدنی و یا سرم فیزیولوژیک باشد.

2- مقدار آب مصرفی 30 تا 35 سی سی به ازا هر 1000 دوز واکسن باشد.

3- قبل از اضافه کردن واکسن باید محاسبه شود که 5 تا 10 سی سی آب با قطره چکان چند قطره تولید میکند، چون هر قطره مساوی یک دوز است بعد به تعداد قطرات میتوان آب مورد نیاز را محاسبه کرد.

4 - واکسن را به میزان مورد نیاز یک ساعت کاری تهیه کنید تا از گرم شدن واکسن جلوگیری شود.

5- سیستم تهویه و گرمایش را باز نگه دارید.

6- جوجه ها را در گروه های کوچک تقسیم بندی کنید تا از ازدحام بیش از حد جوجه ها جلوگیری شود.

7- در هنگام واکسیناسیون جوجه را طوری بگیرید که سر به یک طرف بوده و یک چشم کاملاً به طرف بالا قرار گیرد . قطره چکان را کاملاً عمود بر چشم و با فاصله از آن بچکانید و برای هر جوجه یک قطره استفاده کنید. بعد از چکاندن قطره چند ثانیه صبر کنید تا قطره کاملاً جذب شود.

روش اسپری:

روش تهیه محلول جهت اسپری: واکسن در آب خالص و خنک 20 تا 22 درجه سانتی گراد فاقد یون آهن و کلرید رقیق می شود.

برای جوجه های یک روزه: هر 1000 دوز واکسن در 0.25 لیتر آب

برای طیور با سن بیشتر: هر 1000 دوز واکسن در یک لیتر آب

برای واکسیناسیون از اسپری های مخصوصی استفاده می شود که ذرات یکنواختی با قطر 100 تا 150 میکرومتر تولید می کنند.

در طول پروسه واکسیناسیون، سیستم تهویه خاموش می شود و سطح روشنایی در مرغداری کم می شود تا طیور آرام شده و کنار هم جمع شوند.

واکسن از فاصله حدود 40 سانتی متری بطور یکسان روی طیور اسپری می شود. برای جلوگیری از خطا در طول پروسه ایجاد ایمنی، توصیه میشود ظرفیت اسپری کننده ها را قبل از واکسیناسیون با اسپری مقدار تخمینی آب تمیز بدون واکسن چک کنید.

مرطوب شدن بودن یکسان پرهای طیور نشانه انجام صحیح ایمنی زایی در نظر گرفته می شود.

سیستم تهویه روشن و سطح روشنایی 15 دقیقه بعد از واکسیناسیون به حالت عادی بازگردانده می شود. 

• ارزیابی ایمنی

در روز 28 بعد از واکسیناسیون دوبل، سطح ایمنی به ویروس  IBبا تست حداقل 25 سرم نمونه الایزا کنترل می شود.

واکسیناسیون موفق در نظر گرفته می شود، اگر در حداقل 80 درصد طیور واکسینه شده، تیتر آنتی بادی میانگین به ویروس IB (طبق الایزا) دو برابر بیشتر از مقدار مثبت حداقلی مشخص شده در دستورالعمل کیت تشخیصی باشد.

یک دوز چشمی ایمنی زای واکسن حاوی 4.0 lg EID₅₀ از IBV سویه H120  است.

• احتیاط های لازم هنگام استفاده: جوجه ها نباید دیرتر از 3 هفته قبل از شروع تخم گذاری واکسینه شوند.
• احتیاط های لازم برای واکسیناتور: تمام افراد درگیر در واکسیناسیون باید لباس های محافظتی به تن داشته باشند (مثل اورال یا کت، چکمه، کلاه یا سرپوش) و همچنین باید مجهز به تجهیزات محافظتی (عینک و ماسک مخصوص) باشند. محل های کار بایستی مجهز به جعبه کمک های اولیه باشد. در صورت تماس تصادفی پوست یا مخاط با واکسن، باید محل را با آب فراوان شستشو داده شود. بعد از کار با واکسن، دستها را باید کاملا با آب و صابون شست. در صورت ریختن واکسن روی زمین، ناحیه آلوده شده با واکسن را باید با محلول Chloramine B 5% یا محلول Sodium hydroxide 2% پاک کرد.
• عمر قفسه ای: 18 ماه.

نکته: واکسن تا 4 ساعت بعد از باز شدن باید مورد استفاده قرار بگیرد.

• شرایط نگهداری: واکسن باید در حداکثر دمای 8 درجه سانتی گراد و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.